Proeftuin gezocht

Groningen heeft al een New Energy Coalition. Maar we hebben op korte termijn ook echte probeerplekken nodig. Proefwijken en testcentra waar we kunnen zien hoe om te gaan met energiepieken, dips, afname en levering. Proeftuinen, waar we de nieuwste inzichten in de praktijk kunnen uitproberen. En waar kan dat beter dan in het Noorden? Als ergens de randvoorwaarden aanwezig zijn, dan is het hier wel…

© Pixabay

Zonnepanelen, zonneboilers, windmolens, aardwarmte, waterstof als brandstof, vergistingsinstallaties bij boerenbedrijven: het Noorden zet fors in op hernieuwbare energie-bronnen. Op elektriciteit als vervanger van aardolie en (Groninger) Gas. Maar, daarmee zijn we er nog niet. Want we moeten ook toe naar een heel nieuwe infrastructuur. Niet alleen de opwekking moet anders, ook de distributie moet op de schop. Met het huidige elektriciteitswerk gaan we het niet redden.  

Ander systeem 

Ons huidige elektriciteitsnetwerk gaat uit van een paar grote, centrale opwek-plekken. Voor grote, stuurbare hoeveelheden energie. Met een aanbod, dat zich voortdurend aanpast aan de vraag. En daarna via een uitgekiend transportsysteem terechtkomt bij huizen en bedrijven. Maar in de nabije toekomst gaan we toe naar een heel ander systeem. Met veel meer kleine, lokale energie-opwekkers. In hoeveelheden die zich slecht laten sturen. Dat vraagt om heel andere opslag- en transporttechnologieën.  

Gewenst moment 

Bijvoorbeeld: als zonnepanelen op een zonnige dag veel energie opwekken, moet dit lokaal opgeslagen worden. Om dit later aan huizen, bedrijven en auto’s te leveren. Pieken in de vraag - voor het opladen van de auto of het draaien van een warmtepomp - vraagt om extra, in de buurt opgeslagen energie. Want het netwerk kan die pieken niet aan. Dus moeten onze huizen, wijken, dorpen en steden distributiesystemen krijgen die op het gewenste moment energie lokaal opslaan en distribueren. Zo’n infrastructuur bestaat nu nog niet. 

Slimme technologieën 

Onlangs waren een aantal VVD-fracties op bezoek bij de Universiteit Twente. Daar worden - samen met andere kennisinstellingen, energie-coöperaties en bedrijven - verschillende technologieën onderzocht. Slimme technologieën voor de kleinschalige opwekking, distributie, beheer en opslag van energie. Dit onderzoek heeft al veel kennis en ervaring opgeleverd. 

Afstemming 

Maar wat nog ontbreekt zijn plekken waar de nieuwe concepten en technologieën in samenhang uitgeprobeerd kunnen worden. Proeftuinen, voor een slimme integratie en afstemming tussen alle technische componenten in het systeem. Maar ook voor de afstemming met de energiegebruikers. Want de werkelijke waarde van nieuwe technologieën zit ‘m vooral in de toepasbaarheid:  

- wat kan je ermee?  

- hoe flexibel is het in te zetten?  

- wat betekent dit voor het dagelijks leven?  

- welke wet- en regelgeving is daarvoor dan nodig?   

Oftewel: kan hiermee - voor een wijk, een dorp of een hele regio - een goed werkend systeem worden neergezet? Een systeem dat robuust genoeg is om onafhankelijkheid te creëren? En veranderingen in opwekking en vraag op te vangen? Want gedrag van de gebruikers en acceptatie van de nieuwe energievormen zijn essentiële randvoorwaarden voor het succes van een nieuwe infrastructuur. 

Noord-Nederland  

Noord-Nederland is de ideale plek voor zulke proeftuinen. Want er is bij bedrijven en kennisinstellingen al veel energie-kennis aanwezig. Provincies en gemeenten werken al goed samen. Er is ruimte genoeg voor nieuwe toepassingen. En er zijn gebieden met allerlei verschillende kenmerken voorhanden: plattelandsgemeenten, woonwijken, bedrijventerreinen. Met verschillende sociale structuren. 

Samen faciliteren 

Daarom roepen de VVD-fracties van Groningen, Friesland en Drenthe de Colleges op om in gesprek te gaan met de Universiteit Twente. Om samen te onderzoeken of we in het Noorden één of meerdere proeftuinen kunnen faciliteren. Met als doel het leveren van een belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van een nieuwe energie-infrastructuur. Als randvoorwaarde voor het kunnen doorzetten van de energietransitie.  

En daarnaast, typisch VVD: het is ook nog een mooie economische kans voor het Noorden!  

Dit opiniestuk verscheen eerder in Dagblad van het Noorden

Fractievoorzitters van de VVD in de Provinciale Staten: 

- Willemien Meeuwissen, Drenthe 

- Mirjam Wulfse, Groningen 

- Avine Fokkens, Friesland